Arts and Sciences

UKÜ, Akran Zorbalığının Görünmeyen Yüzüne Dikkat Çekti

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Öğretim Görevlisi Hatice Ülsever, 15-19 Kasım Zorbalıkla Mücadele Haftası kapsamında yaptığı değerlendirmede, akran zorbalığının çocukların zihinsel ve sosyal gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, zorbalıkla mücadelede aile, okul ve uzmanların iş birliğinin önemini vurguladı.

Zorbalığın, güçlü veya üstün konumda bulunan kişi ya da grupların kendilerinden daha savunmasız bireylere yönelik kasıtlı ve tekrarlayıcı biçimde gerçekleştirdiği zarar verici davranışlar olduğunu belirten Ülsever, bu davranışların fiziksel ve sözel biçimlerin yanı sıra dijital platformlarda siber zorbalık olarak da ortaya çıkabildiğini ifade etti. Zorbalığın temel özellikleri arasında güç dengesizliği, kasıtlılık ve sürekliliğin bulunduğunu kaydeden Ülsever, tek seferlik anlaşmazlıkların zorbalıktan ayrılması gerektiğine işaret etti.
Akran zorbalığının çocukluk ve ergenlik dönemlerinde önemli bir sorun olarak öne çıktığını belirten Ülsever, araştırmaların yaklaşık 10 yaşındaki çocukların yüzde 20'sinin zorbalık davranışı sergilediğini, öğrencilerin yüzde 15 ila 30'unun ise bu davranışlara tekrar tekrar maruz kaldığını gösterdiğini aktardı. Zorbalığın 13-15 yaş aralığında daha da yaygınlaştığını ifade eden Ülsever, bazı araştırmalarda her üç öğrenciden birinin akran zorbalığına maruz kaldığının ortaya konulduğunu belirtti.

Zorbalık davranışlarının yaşa ve cinsiyete göre farklılık gösterebildiğine dikkat çeken Ülsever, erkek çocuklarda vurma, itme, alay etme ve tehdit gibi davranışların daha sık görülebildiğini; kız çocuklarda ise dışlama, isim takma ve asılsız bilgi yayma gibi dolaylı zorbalık biçimlerinin öne çıkabildiğini kaydetti. Dijital araçların günlük yaşamda giderek daha fazla yer edinmesiyle siber zorbalığın da yaygınlaştığını belirten Ülsever, sosyal medya platformları, çevrimiçi oyunlar ve yapay zeka destekli uygulamalar aracılığıyla gerçeği yansıtmayan içeriklerin üretilerek dolaşıma sokulmasının çocuklar açısından ciddi riskler oluşturduğunu ifade etti.

Zorbalığa maruz kalan çocuklarda fiziksel zararların yanı sıra depresyon ve kaygı gibi ruh sağlığı sorunlarının görülebildiğini belirten Ülsever, bu durumun okul başarısını olumsuz etkileyebildiğini ve çocukların okuldan kaçınma gibi uyum güçlükleri yaşamasına neden olabildiğini dile getirdi.

Zorbalıkla mücadelede yetişkinlerin farkındalığının belirleyici bir rol üstlendiğini vurgulayan Ülsever, zorbalığa maruz kalan, zorbalık davranışını sergileyen ve bu davranışlara tanıklık eden çocukların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Maruz kalan çocukların açık iletişimle desteklenmesi ve etkin biçimde dinlenmesi, tanık olan çocukların güvenli müdahale konusunda bilinçlendirilmesi, zorbalık davranışı sergileyen çocuklarda ise bu davranışların altında yatan nedenlerin anlaşılması gerektiğini belirten Ülsever, ailelerin, okul yönetiminin ve okul psikologlarının iş birliği içinde hareket etmesinin önemine dikkat çekti.

Okul ortamının yalnızca akademik öğrenmenin gerçekleştiği bir alan olmadığını da sözlerine ekleyen Ülsever, öğrencilerin kendilerini duygusal ve sosyal açıdan güvende hissettikleri, arkadaşlık ilişkileri geliştirebildikleri, saygı ve empatinin temel alındığı ortamların oluşturulmasının zorbalıkla mücadelede önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.