Dijital İkiz Teknolojisi Tıpta Yeni Olanaklar Sunuyor
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Tıp Fakültesi öğretim üyesi ve Tıpta Yapay Zeka Platformu kurucusu Prof. Dr. Gürkan Ersoy, tıpta dijital ikiz teknolojisinin kişiye özel tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine yeni olanaklar sunduğunu belirtti. Gerçek hastalardan elde edilen verilerle güncellenen sanal modellerin, farklı tedavi seçeneklerinin olası etkilerinin değerlendirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade eden Ersoy, teknolojinin klinik kullanımına yönelik araştırmaların sürdüğünü vurguladı.
Dijital ikizlerin fiziksel bir nesnenin, sistemin veya sürecin yeni verilerle güncellenen sanal temsilleri olduğunu belirten Ersoy, tıpta bu yaklaşımın kişinin, organının veya hastalık sürecinin modellenmesi amacıyla kullanıldığını aktardı. Muayene bulguları, kan tahlilleri, radyolojik görüntüler ve giyilebilir cihazlardan elde edilen verilerle oluşturulabilen modellerin, hastanın durumundaki değişimleri izlemek ve farklı senaryoları değerlendirmek için kullanılabildiğini kaydetti.
Dijital ikiz teknolojisinin kişiye özel tedavi planlamasına sağlayabileceği katkılara değinen Ersoy, aynı tanıya sahip hastaların yaş, cinsiyet ve eşlik eden hastalıklar gibi özellikler nedeniyle tedavilere farklı yanıtlar verebileceğine dikkat çekti. Sanal modeller üzerinde farklı tedavi seçeneklerinin olası sonuçlarının incelenmesinin, hekimlerin karar süreçlerini destekleyebileceğini belirten Ersoy, bu yaklaşımın tedavi etkinliğini artırma ve yan etkileri azaltma potansiyeli taşıdığını ifade etti.
Teknolojinin gelişiminde yapay zeka, nesnelerin interneti ve giyilebilir sensörlerin önemli rol oynadığını aktaran Ersoy, kalp modellemesi ve nörolojik hastalıklara yönelik sanal hasta modelleri gibi çalışmaların araştırma alanındaki örnekler arasında bulunduğunu belirtti. Bununla birlikte dijital ikiz olarak adlandırılan tüm modellerin aynı olgunluk düzeyinde olmadığını vurgulayan Ersoy, araştırma sonuçlarının doğrudan rutin klinik kullanımın kanıtı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti.
Dijital ikizlerin sağlık alanında güvenilir biçimde kullanılabilmesi için modellerin farklı hasta gruplarında doğrulanması, kişisel sağlık verilerinin mahremiyetinin korunması ve farklı toplumsal grupların yeterince temsil edilmesi gerektiğini belirten Ersoy, klinik kararların sorumluluğunun hekimde kalmasının önemine dikkat çekti.
Gelecekte dijital ikizlerin belirli organlara ve hastalıklara yönelik risk değerlendirmesi, girişim planlaması ve kişiye uygun tedavi seçeneklerinin belirlenmesi süreçlerini destekleyebileceğini ifade eden Ersoy, bu teknolojinin bilimsel kanıtlar ve klinik doğrulama doğrultusunda geliştirilmesinin daha kişiselleştirilmiş ve önleyici sağlık yaklaşımlarına katkı sağlayabileceğini belirtti.