El Nino Küresel Gıda Arzını Tehdit Ediyor
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahsen Işık Özgüven, El Nino iklim olayının tarımsal üretim, toprak verimliliği ve küresel gıda güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özgüven, değişen sıcaklık ve yağış düzenlerinin tarımsal üretimde önemli kayıplara neden olabileceğini belirterek iklim dirençli tarım uygulamalarının önemini vurguladı.
Pasifik Okyanusu'ndaki deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesiyle ortaya çıkan El Nino'nun küresel rüzgar ve yağış sistemlerini etkilediğini belirten Özgüven, bu durumun dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık, aşırı yağış ve sel gibi uç hava olaylarına yol açabildiğini ifade etti. Söz konusu değişimlerin bitkisel üretimde verim kayıplarına, tarım arazilerinde erozyona, bitki hastalıkları ve zararlı popülasyonlarında artışa neden olabildiğini kaydetti.
El Nino'nun ekim, sulama, bitki gelişimi ve hasat süreçlerini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Özgüven, özellikle çiçeklenme ve meyve gelişimi dönemlerinde yaşanan sıcaklık ve su stresinin ürün miktarını ve kalitesini düşürebileceğini belirtti. Bu süreçten buğday, mısır, pirinç ve pamuk olmak üzere çoğu tarla bitkilerinin yanı sıra turunçgiller, zeytin ve çoğu meyve türlerini de etkilenebileceğini aktardı. Kuraklık ve aşırı yağışların yalnızca ürün kayıplarına değil, toprak yapısının bozulmasına ve tarımsal üretim maliyetlerinin artmasına da yol açabileceğini ifade etti.
El Nino kaynaklı üretim kayıplarının küresel gıda tedarik zincirini de etkileyebileceğini belirten Özgüven, önemli tarım bölgelerinde yaşanan üretim düşüşlerinin arz daralmasına ve gıda fiyatlarında artışa neden olabileceğini kaydetti. Bu etkilerin ülkelerin ithalata bağımlılığı, stratejik gıda stokları, ticaret politikaları ve lojistik olanaklarına göre farklılık gösterebildiğini vurguladı.
KKTC'nin sınırlı yağış rejimi, yüksek buharlaşma oranları ve kısıtlı yeraltı su kaynakları nedeniyle iklim değişkenlerine karşı hassas bir bölgede bulunduğunu belirten Özgüven, üreticilerin su kaynaklarını etkin kullanmasının öncelikli konular arasında yer aldığını ifade etti. Türkiye'den gelen su ile yerel su kaynaklarının bütünleşik yönetimi, gece sulaması, sulama otomasyonu, koruyucu toprak işleme ve kuraklığa dayanıklı ürün çeşitlerinin tercih edilmesinin önemine dikkat çekti.
Özgüven, su hasadı, damla sulama sistemleri, iklime dayanıklı bitki çeşitleri, ekim nöbeti ve bölgesel üretim planlaması gibi sürdürülebilir tarım uygulamalarının iklim kaynaklı riskleri azaltabileceğini belirterek iklim dirençli tarım sistemlerine geçişin tarımsal verimliliğin ve gıda arz güvenliğinin korunması açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.